Bedensel zarar dosyalarında en kritik kalem gelir kaybı (kazanç eksilmesi)dır. Aktüer veya bilirkişi raporu üzerinden hesaplanan bu kalem, sürekli iş göremezlik halinde önemli tutarlara ulaşır.
Hesap Bileşenleri
- Geçici iş göremezlik: Tedavi süresinde gelir kaybı.
- Sürekli iş göremezlik: Maluliyet oranına göre kalan iş yaşamı boyunca gelir kaybı.
- Bakıcı gideri: Yardıma muhtaçlık halinde.
- Tedavi giderleri: Hastane, ilaç, fizik tedavi, protez.
Maluliyet Oranı
Adli tıp raporu ile kalıcı maluliyet oranı tespit edilir (örneğin %25). Hesap formülü:
- Aylık net gelir × Maluliyet oranı = Aylık kayıp.
- Aylık kayıp × Çalışma yıl katsayısı (PMF) = Toplam kalıcı zarar.
- PMF tabloları: yaş × ortalama emeklilik yaşı × iskontolama oranı.
Yargıtay HGK ve 17. HD — Yerleşik Yaklaşım
HGK ve 17. HD, gelir kaybı hesabında "gerçek gelir"in esas alınmasını (asgari ücret değil), düzenli prim/ikramiye/yan ödemelerin gözetilmesini, döviz/altın bazlı gelirlerde TL karşılığının olay tarihine göre belirlenmesini benimsemektedir.
Yan Faktörler
- Kıdem ve ünvan ilerleme beklentisi.
- Sektörel ücret eğilimi.
- Yaş ve cinsiyete göre çalışma süresi.
- Ev hanımı/öğrenci için "akademik gelir" hesabı (asgari ücret).
Faiz
- Olay tarihinden itibaren yasal faiz.
- Trafikte temerrüt faizi.
- Manevi tazminat için "dava tarihi" veya "olay tarihi" tartışması.
Aktüer Raporu vs Bilirkişi Raporu
- Aktüer (sigortacı uzmanı) hesabı: hızlı ama bazen eksik.
- Mahkeme bilirkişisi: kapsamlı, dosyayla uyumlu.
- Karşı bilirkişi/karşı rapor talebi savunma için kritik.
Pratik Tavsiyeler
- Tedavi kayıtları, reçete, fatura titiz toplanmalı.
- Adli tıp maluliyet raporu temel.
- Gelir belgesi (bordro, vergi beyannamesi).
- Bilirkişi raporuna karşı itirazlar.
- 2 yıllık zamanaşımı (TBK m.72) — uzun süreli haksız fiilde 10 yıl da gündemde.
Bedensel zarar hesabı uzmanlık ister. Tazminat hukuku avukatı ile yürütülmelidir.