Hukuki sözlük.
240+ Türk hukuku terimi açıklamalı. Aciz vesikası, mahfuz hisse, KVKK, malpraktis, vasiyet, kefalet ve daha fazlası.
2
2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun (1981). Resmi tatil günleri: 29 Ekim (Cumhuriyet Bayramı — 28...
2521 SK (Av Tüfekleri ve Av Bıçakları)2521 sayılı Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurul...
2547 SK (Yükseköğretim Kanunu)2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu (1981). YÖK (Yükseköğretim Kurulu) ve üniversitelerin temel kanunu. Üniversite organlar...
2576 SK (Bölge İdare Mahkemeleri)2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun (1982). İdari ya...
2820 SK (Siyasi Partiler Kanunu)2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu (1983). Anayasa m.68-69 partilerin kurulması ve faaliyetleri. Kuruluş: en az 30 kuruc...
2863 SK (Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma)2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu (1983). Kültürel + tabii varlıkların ve SİT alanlarının koruma r...
2942 SK (Kamulaştırma)Bkz. Kamulaştırma Kanunu detaylı tanım.
2960 SK (Boğaziçi Kanunu)2960 sayılı Boğaziçi Kanunu (1983). İstanbul Boğazı ve çevresinin korunması ve imar düzeni. Boğaziçi sahil şeridi, ön gö...
3
3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun (1984). Anayasa m.74 dilekçe hakkı. Türk vatandaşları + Türkiye'd...
3201 SK (Yurt Dışında Geçen Süreler — Borçlanma)3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değe...
3568 SK (Mali Müşavirlik ve YMM)3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu (1989). SMMM ve YMM (Yeminli Mali Müşav...
4
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (1994). Türk rekabet hukukunun temeli. Rekabet Kurulu (RK) yetkilerini be...
4646 SK (Doğal Gaz Piyasası Kanunu)4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu (2001). EPDK'nın doğal gaz piyasasını düzenlediği temel kanun. Piyasa yapısı: BOTA...
4691 SK (Teknoloji Geliştirme Bölgeleri)4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu (2001). Üniversitelerin yanında kurulan teknoparklar (TGB). Teknopark ...
4734 SK (Kamu İhale Kanunu)4734 sayılı Kamu İhale Kanunu (2002). Devlet ve kamu kurumlarının mal/hizmet alımı, yapım işleri ihaleleri. İhale usulle...
4915 SK (Kara Avcılığı)4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu (2003). Yaban hayatı koruma + avcılık düzenlemesi. Avcılık ruhsatı: eğitim + sınav + si...
4982 SK (Bilgi Edinme Hakkı)4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu (2003). Türk vatandaşları + Türkiye'de yabancılar kamu kurumlarından bilgi-belge t...
5
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu (2003). Devlet bütçesi, kamu harcamaları ve mali kontrol rejimi. Bütçe ...
5070 SK (Elektronik İmza Kanunu)5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu (2004). Elektronik imzanın hukuki geçerliliği. İmza türleri: (1) Basit e-imza (e-mail...
5188 SK (Özel Güvenlik Hizmetleri)5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun (2004). Özel güvenlik şirketleri ve özel güvenlik görevlilerinin (ÖGG)...
5216 SK (Büyükşehir Belediyesi)5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu (2004). Türkiye'deki 30 büyükşehirin (İstanbul, Ankara, İzmir vb.) yönetimi. Bü...
5393 SK (Belediye Kanunu)5393 sayılı Belediye Kanunu (2005). Türkiye'deki belediyelerin (büyükşehir hariç — o ayrı 5216 SK) kuruluş, görev ve yet...
5402 SK (Denetimli Serbestlik)5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu (2005). Denetimli serbestlik müdürlükleri ve uygulamaları. CGTİHK ile...
5651 SK (İnternet Kanunu)5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi...
5746 SK (AR-GE Faaliyetleri Desteklenmesi)5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun (2008). AR-GE şirketlerine ver...
5947 SK (Hekim Mesleki Sorumluluk Sigortası)5947 sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (...
6
6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun (1953). Silah taşıma ve bulundurma izni rejimi....
6222 SK (Sporda Şiddet ve Düzensizlik)6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun (2011). Spor müsabakalarında şiddet ve düzensizliği ön...
6284 SK (Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi)6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun (2012). Aile içi şiddet ve kadına yönelik ...
6306 SK (Kentsel Dönüşüm)6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun (2012). Kentsel dönüşümün temel kanunu. Süreç: ...
6325 SK (Arabuluculuk Kanunu)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (2012). Türkiye'de arabuluculuk müessesesinin temeli. Arabulucul...
6356 SK (Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi)6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu (2012). Sendikal haklar ve TİS rejimi. Sendika kurma (m.6), üyelik ...
6361 SK (Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman)6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu (2012). Bu üç faaliyet alanını düzenler. (1) Fin...
6446 SK (Elektrik Piyasası Kanunu)6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (2013). EPDK'nın elektrik piyasasını düzenlediği temel kanun. Lisans türleri: üreti...
6563 SK (Elektronik Ticaret Kanunu)6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (2014). E-ticaret faaliyetlerinin temel kanunu. Önemli düze...
657 SK (Devlet Memurları Kanunu)657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (1965). Devlet memurlarının statüsü, hak ve yükümlülükleri. Memur kategorileri (m.4):...
6750 SK (Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni)6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (2016). Taşınır mal rehninde ihtiyaca göre yenilik. Geleneksel rehin ...
7
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (2017). Yeni iş mahkemeleri rejimini kurdu. En kritik yenilik: m.3 — iş hukuku alacakl...
7099 SK (Yatırım Ortamının İyileştirilmesi)7099 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (2018). Şirke...
7242 SK (2020 İnfaz Reformu)7242 sayılı Kanun (2020). Pandemi döneminde çıkarılan kapsamlı infaz reformu — fiilen genel af benzeri etki yarattı. CGT...
7244 SK (2020 Pandemi Tedbirleri)7244 sayılı Yeni Koronavirüs (Covid-19) Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun (202...
7258 SK (Yasadışı Bahis)7258 sayılı Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunları Hakkında Kanun (1959, defalarca değişt...
7269 SK (Afetler Dolayısıyla Tedbirler)7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun (1959). Deprem...
7339 SK (2021 Kooperatif Reformu)7339 sayılı Kooperatifler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik (2021). Konut yapı kooperatiflerindeki yolsuzlukları önl...
7440 SK (2023 Yapılandırma Kanunu)7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun (2023). Periyodik olarak çıkan yapılandırma kanunl...
A
Borçlunun haczedilebilir malı bulunmadığı icra dairesince tespit edildiğinde alacaklıya verilen belge. 20 yıl boyunca ta...
Açık RızaKVKK kapsamında belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayalı, özgür iradeyle açıklanan rıza. Veri işlemenin temel ...
Açıktan (Doğrudan) TemsilTemsilcinin kendi adını değil, temsil ettiği kişinin adını kullanarak yapılan hukuki işlem.
Adli TıpYargı süreçlerinde tıbbi delillerin değerlendirildiği uzmanlık alanı. Adli Tıp Kurumu (ATK) raporları malpraktis ve ceza...
Ağır Ceza Mahkemesi10 yıldan ağır cezalı suçları yargılayan mahkeme. Ölümlü kaza, cinsel saldırı, organize suç davaları görülür.
Ağırlaştırıcı SebepSuçun cezasının artmasına yol açan özel hâller. Örneğin silahla yağma, ağırlaştırılmış cezayı doğurur.
Aile KonutuEşlerin birlikte yaşadığı konut. TMK m.194 uyarınca üzerinde tasarruf için diğer eşin yazılı rızası şarttır.
Akreditif (Letter of Credit)Uluslararası ticarette ödeme güvencesi sağlayan banka taahhüdü. ICC UCP 600 kuralları uygulanır.
Amir BankaAkreditif açan, alıcının bankası.
ArabuluculukTarafların uyuşmazlıklarını mahkeme dışında, tarafsız bir arabulucu eşliğinde çözmesi. İş, ticari ve tüketici davalarınd...
Arabuluculuk Yapı (Yapı Sözleşmesi)Arabuluculuk yapı sözleşmesi: 6325 SK ek ihtisas eğitimi alan arabulucular için. İhtisas alanları: aile, iş, ticari, tük...
Asliye Hukuk MahkemesiGenel görev mahkemesi. Tazminat, sözleşme, miras, mal varlığı uyuşmazlıkları gibi pek çok davanın görüldüğü mahkeme.
Avukatlık Kanunu (1136 SK)1136 sayılı Avukatlık Kanunu (1969). Avukatlık mesleğini düzenler. Avukatlık ruhsatı: hukuk fakültesi mezunu + 1 yıl sta...
Aydınlatılmış OnamTıbbi müdahale öncesi hekimin hastayı tüm risk ve alternatifler hakkında bilgilendirip yazılı onayını alması.
B
Bkz. 2576 SK detaylı tanım. Bölge İdare Mahkemeleri ve İdare/Vergi Mahkemeleri Kuruluş Kanunu.
Bankacılık Kanunu (5411 SK)5411 sayılı Bankacılık Kanunu (2005). Bankaların kurulması, faaliyetleri, denetimi. BDDK (Bankacılık Düzenleme ve Denetl...
Basiretli İş AdamıTTK m.18/2: Tacirin sıradan kişiden daha yüksek özen göstermesi gereken standart.
BeraatSanığın suçlamadan kurtulması, suçsuz bulunması.
Beyin ÖlümüBeyin fonksiyonlarının geri dönüşsüz kaybı. 2 farklı uzman hekim raporu ile resmi tespit edilir, organ nakli için şarttı...
BilirkişiMahkemece atanan, teknik bilgi gerektiren konularda görüş veren uzman. ATK, üniversite tıp fakültesi, mühendis vb.
Bono (Senet)Belirli bir tutarın kayıtsız şartsız ödeme vaadini içeren kambiyo senedi. TTK m.776 vd.
ButlanHukuki işlemin baştan geçersiz sayılması. Mutlak ve nispi butlan olarak ikiye ayrılır.
C
Borçlunun rızası dışında, devlet zoruyla yapılan icra takibi.
Ceza ZamanaşımıSuçun işleniş tarihinden itibaren cezai sorumluluğun düşeceği süre. Cezanın türüne göre 5-30 yıl arası.
Cezai ŞartSözleşme ihlali halinde ödenecek tazminat. TBK m.182 ile aşırı yüksekse hâkim indirebilir.
CGK (Ceza Genel Kurulu)Yargıtay daireleri arası çelişkileri çözen, ceza hukukunda içtihat birleştiren kurul.
CGTİHK (5275 SK - İnfaz Kanunu)5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (2004). Hapis cezalarının infaz rejimi. Koşullu salıver...
CMK (5271 SK)Bkz. CMK detaylı tanım. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (2004) — ceza yargılamasının temel usul kanunu.
CMK (Ceza Muhakemesi Kanunu - 5271 SK)5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (2004). Ceza yargılamasının A'dan Z'ye usul kurallarını düzenler. Soruşturma (Cumhuri...
Ç
Bankadan ödenmek üzere düzenlenen kambiyo senedi. İbraz süresi: aynı yer 10 gün, farklı yer 1 ay, yurt dışı 3 ay.
Çevre Kanunu (2872 SK)2872 sayılı Çevre Kanunu (1983, defalarca değişmiş). Çevre korumanın temel kanunu. Önemli düzenlemeler: m.10 (ÇED zorunl...
Çocuk Koruma Kanunu (5395 SK)5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu (2005). Korunmaya muhtaç ve suça sürüklenmiş çocukların korunması. 18 yaş altı = çocuk. ...
D
Doğal Afet Sigortaları Kurumu. Tapulu konutlar için zorunlu deprem sigortası.
Dava ZamanaşımıBelirli sürede dava açılmazsa hak kaybedilir. Genel: 10 yıl (TBK m.146).
DeepfakeYapay zeka ile gerçek kişinin yüz/sesinin başka videoya yerleştirilmesi. KVKK + TCK m.134-136 ihlali.
DerdestMahkemece henüz karara bağlanmamış, görülmekte olan dava.
Dernekler Kanunu (5253 SK)5253 sayılı Dernekler Kanunu (2004). Anayasa m.33 örgütlenme özgürlüğü. Dernek = en az 7 kişinin ortak amaçla bilgi ve ç...
Destekten Yoksun KalmaTBK m.53: Ölen kişinin desteğinden yoksun kalan eş, çocuk, ana-babanın talep edebileceği maddi tazminat.
E
TMK m.219: Evlilik içinde karşılığı verilerek edinilen mallar. Boşanmada yarı yarıya paylaşılır.
Ehliyet (Hukuki)Hukuki işlem yapma yeteneği. TMK m.10-13.
ESHS (Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı)Nitelikli elektronik imza sertifikası veren kuruluş.
Eski İş Kanunu (1475 SK) — Sadece Kıdem Tazminatı1475 sayılı eski İş Kanunu. 4857 SK ile çoğunlukla yürürlükten kaldırıldı, ancak sadece m.14 (kıdem tazminatı) hâlâ yürü...
Eş RızasıAile konutu üzerinde tasarruf (TMK m.194) veya kefalet sözleşmesi (TBK m.584) için diğer eşin yazılı onayı.
EYT (Emeklilik Yaşına Takılanlar)1999 öncesi sigortalılık başlatanlar. 2023'te yaş şartı kaldırıldı, prim gün sayısı yeterli olunca emeklilik.
F
Suçu işleyen kişi. Müşterek fail, dolaylı fail, azmettiren ayrımı yapılır (TCK m.37-40).
FaizPara borcunun zaman dilimi karşılığı. Yasal faiz (genel), ticari faiz (ticari işlerde), avans faizi.
FSEKBkz. FSEK detaylı tanım — 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu.
FSEK (Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu - 5846 SK)5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (1951). Telif haklarının kanunu. Eser türleri (m.2-6): ilim ve edebiyat, musi...
G
TMK m.32-35: Uzun süre haber alınamayan kişinin mahkeme kararı ile gaip ilan edilmesi.
GDPRAB Genel Veri Koruma Tüzüğü. AB vatandaşı verisini işleyen tüm dünyadaki şirketleri bağlar.
Genel KurulŞirketin tüm pay sahiplerinin katılarak kararlar aldığı organ. AŞ ve LTD'de zorunlu.
Güvence HesabıKTK m.108: Sigortasız/kaçan araçların yaptığı kazalarda mağdura ödeme yapan fon.
Güveni Kötüye KullanmaTCK m.155: Emanete teslim edilen malı amaca aykırı kullanma. Hırsızlıkla farkı: zilyetlik failde.
GVK (193 SK - Gelir Vergisi Kanunu)193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (1960). Gerçek kişilerin gelirlerinden alınan vergi. Gelir unsurları (m.2): ticari kazan...
H
Borçlunun mal varlığına alacaklının alacağını tahsil için el konulması. e-Haciz ile dijitalleşti.
HAGBHükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması. CMK m.231: 2 yıl ve altı hapis cezalarında 5 yıl denetim süresi.
Hak Düşürücü SüreSüre kaçırılırsa hak tamamen düşer. Zamanaşımıyla farkı: hak düşürücü süre defi olarak ileri sürülmez, hâkim resen dikka...
Haksız FiilTBK m.49: Kusurlu ve hukuka aykırı fiilleriyle başkalarına zarar veren kişinin tazminat sorumluluğu.
Haksız HacizBorç olmayan kişiye karşı yapılan icra takibi. İİK m.78: %20 inkar tazminatı.
Haksız TahrikTCK m.29: Mağdurun haksız fiili nedeniyle suç işleyen failin cezasından indirim sebebi.
Haksız Tutuklama TazminatıCMK m.141: Beraat eden, haksız tutuklananlara devletten tazminat. 3 ay/1 yıl süre.
HalefiyetTBK m.127: Borç ödeyen kişinin alacaklının yerine geçmesi. Sigortacının sigortalıya ödediğinde rücu hakkı buradan doğar.
HGK (Hukuk Genel Kurulu)Yargıtay daireleri arası çelişkileri çözen, hukuk davalarında içtihat birleştiren kurul.
Hizmet KusuruDevletin kamu hizmetinin yetersiz/kötü yürütülmesinden kaynaklanan sorumluluk. Tam yargı davasının dayanağıdır.
HMK (6100 SK)Bkz. HMK detaylı tanım. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (2011) — hukuk yargılamasının temel usul kanunu.
HMK (Hukuk Muhakemeleri Kanunu - 6100 SK)6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (2011, yürürlük 2011). Hukuk mahkemelerindeki yargılama usulünün tek kanunu (eski ...
Hükmün Asliyetiyle GeçirilmesiMahkeme kararının kesinleşmesi.
İ
İlamlı icra takibinde borçluya gönderilen 7 günlük ödeme emri (İİK m.32).
İçtihatMahkeme kararlarının oluşturduğu hukuki yorum. Yargıtay/Danıştay içtihatları emsal teşkil eder.
İflasTacirin tüm mal varlığının tasfiye edilerek alacaklılara dağıtılması. İİK m.156 vd.
İhtarnameBir kişiye ödeme/yapma için süre tanıyan ve sonuçlarını bildiren noter onaylı belge.
İhtiyati HacizİİK m.257: Mal kaçırma şüphesinde dava/icra başlamadan mahkeme kararıyla acil haciz.
İhtiyati TedbirHMK m.389-403: Yargılama süresince hak kaybını engellemek için mahkemece alınan acil tedbir.
İİKBkz. İİK (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu).
İİK (2004 SK)Bkz. İİK detaylı tanım. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu — Türkiye'de alacak tahsil rejiminin temel kanunu.
İİK (İcra ve İflas Kanunu - 2004 SK)2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (1932, halen yürürlükte; defalarca değişti). Türkiye'nin alacak tahsil mekanizmasının t...
İlamMahkeme kararının resmi sureti. İlamlı icrada doğrudan icra edilebilir.
İmar Kanunu (3194 SK)3194 sayılı İmar Kanunu (1985). Yerleşim yerleri, yapılaşma ve imar planlarının temel kanunu. İmar planı türleri: nazım ...
İmza İnkârıBir belgedeki imzanın kendine ait olmadığı iddiası. Kambiyo takibinde icra mahkemesinde 5 günde.
İSG Kanunu (6331 SK - İş Sağlığı ve Güvenliği)6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (2012). Türkiye'nin en kapsamlı İSG kanunu — AB direktifleri ile uyumlu. Kaps...
İş Göremezlikİşçinin geçici veya sürekli olarak çalışamayacak duruma gelmesi. SGK'dan gelir alır.
İş Kanunu (4857 SK)4857 sayılı İş Kanunu (2003). Türk iş hukukunun temel kanunu. Önemli düzenlemeler: m.5 (eşit davranma — cinsiyet ayrımcı...
İş Kazası5510 SK m.13: İş yerinde, iş seyahatinde veya işverene bağlı olarak meydana gelen kaza.
İtirazın İptaliİcra takibine itiraz eden borçluya karşı alacaklının açtığı tahsil davası. 1 yıl içinde.
İtirazın KaldırılmasıSenede dayalı takipte itirazın icra mahkemesinde kaldırılması. Daha hızlı yol.
İYS (İleti Yönetim Sistemi)6563 SK kapsamında ticari ileti onaylarının merkezi sistemi. İçinde tüm onay/redler tutulur.
İYUK (İdari Yargılama Usulü Kanunu - 2577 SK)2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (1982). İdare ve vergi mahkemelerindeki yargılama usulünü düzenler. Önemli düze...
K
5326 sayılı Kabahatler Kanunu (2005). İdari para cezalarının genel rejimi. Kabahat = idari yaptırım gerektiren hukuka ay...
Kadastro Kanunu (3402 SK)3402 sayılı Kadastro Kanunu (1987). Türkiye'deki tüm taşınmazların sınır ve mülkiyetinin saptanması. Kadastro tespit kom...
Kambiyo SenediÖdeme aracı olarak kullanılan, özel kanuni düzene tabi senet. Çek, bono, poliçe.
Kamulaştırma Kanunu (2942 SK)2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu (1983). Devlet veya kamu kurumları tarafından özel mülkiyetin kamu yararı için alınması....
KaskoAracın kendi zararını karşılayan isteğe bağlı sigorta.
KDV Kanunu (3065 SK)3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (1984). Mal ve hizmet alımlarında uygulanan dolaylı vergi. Genel oran %20 (2023 s...
KefaletTBK m.581 vd.: Bir kişinin başkasının borcuna karşı alacaklıya teminat vermesi. Eş rızası şart.
KEP (Kayıtlı Elektronik Posta)İçerik bütünlüğü garantili, gönderici-alıcı doğrulanan e-posta. Tüzel kişiler için zorunlu.
Kısmi DavaHMK m.109: Alacağın belli bir kısmının talep edildiği dava. Sonradan ek dava ile arttırılabilir.
Kıyı Kanunu (3621 SK)3621 sayılı Kıyı Kanunu (1990). Anayasa m.43 kıyıların kullanımı. Kıyı: deniz, tabii ve suni göl, akarsuların kıyı çizgi...
KKB (Kredi Kayıt Bürosu)Tüm bankalardaki kredi/kart bilgisi merkezi. Kredi notu hesaplaması.
KMK (Kat Mülkiyeti Kanunu - 634 SK)634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (1965). Apartman/site/AVM gibi yapıların paylı mülkiyetini düzenler. Kat mülkiyeti tesis...
Konkordato7101 SK ile güçlendirildi: Mali zorluk içindeki borçlunun iflastan kurtulup borçları yapılandırması.
Kooperatifler Kanunu (1163 SK)1163 sayılı Kooperatifler Kanunu (1969). Kooperatif: ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek vey...
KTK (2918 SK)Bkz. KTK detaylı tanım. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (1983) — trafik düzeni ve sigorta rejiminin temeli.
KTK (Karayolları Trafik Kanunu - 2918 SK)2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (1983). Trafik düzeni, sürücü belgeleri, araç tescili, trafik sigortası, kazadan d...
KVHS (Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı)2025 sonrası SPK lisansı zorunlu kripto borsa/cüzdan sağlayıcılar.
KVK (5520 SK - Kurumlar Vergisi Kanunu)5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (2006). Sermaye şirketleri (AŞ, LTD), kooperatifler, iktisadi kamu müesseseleri için...
KVKK (6698 SK)Bkz. KVKK detaylı tanım. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (2016).
KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu - 6698 SK)6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (2016). Türkiye'nin GDPR'ı sayılır. Temel kavramlar (m.3): kişisel veri, ...
M
3213 sayılı Maden Kanunu (1985). Maden işletme ve hak rejimi. Madenler devletin hüküm ve tasarrufu altındadır (m.2 — Ana...
Mahfuz HisseTMK m.505: Mirasbırakanın tasarrufla aşamayacağı, mirasçılara ait minimum miras payı. Çocuk için 1/2.
Mal RejimiEşler arası mal varlığı rejimi. 2002 sonrası yasal: edinilmiş mallara katılma. Sözleşmeyle değiştirilebilir.
MalpraktisHekimin tıbbi standartlardan saparak hastaya zarar vermesi. Cezai (TCK m.85,89) + hukuki sorumluluk.
MASAKBkz. MASAK detaylı tanım — 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Kanunu.
MASAK (Mali Suçları Araştırma Kurulu - 5549 SK)5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Kanunu (2006) kapsamında kurulan kurum. Kara para aklama, terörün fi...
Menfi TespitİİK m.72: Borç olmadığının tespiti davası. İhtiyati tedbirle takip durdurulur.
Meslek Hastalığı5510 SK m.14: İşin niteliğine bağlı olarak işçide ortaya çıkan hastalık. SGK kabulü şart.
Meşru SavunmaTCK m.25: Hak ihlaline karşı orantılı ve gerekli savunma. Cezai sorumluluk kalkar.
MÖHUK (5718 SK - Milletlerarası Özel Hukuk)5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Kanunu (2007). Yabancılık unsuru taşıyan özel hukuk uyuşmazlıkların...
MTV197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu. Ocak ve Temmuz aylarında ödenir.
MuvazaaTarafların gerçek iradesini gizleyerek görünüşte yapılmış işlem. Mutlak butlan ile geçersiz.
MüdahilCMK m.237: Mağdurun ceza davasına katılması. Avukatla temsil + delil sunma hakkı.
MükerrirDaha önce kasıtlı suç mahkûmiyeti olan kişi. İnfaz oranı 2/3.
Müteselsil SorumlulukBirden fazla borçlunun aynı borçtan tek başına tamamından sorumlu olması. Alacaklı her birinden tahsil edebilir.
N
Boşanma sonrası eş ve çocuk için ödenen geçim parası. Yoksulluk + iştirak nafakası.
NFTNon-Fungible Token. Blockchain üzerinde benzersiz dijital tokenlar. Telif ile mülkiyet farklı.
Nispi (Sınırlı) GeçersizlikBir tarafın iddiasıyla ileri sürülebilen geçersizlik. Hata, hile, baskı (TBK m.30 vd.) örnek.
Ö
P
SMK m.82 vd.: Yeni teknik buluşa 20 yıl tekel hakkı veren tescil belgesi.
PertotalAracın onarımının ekonomik olmadığı hâl. Hasar bedeli aracın değerini aşar.
Phishing (Oltalama)Sahte mail/SMS ile mağdurun şifre/kart bilgisini ele geçirme. TCK m.158/1-f bilişim dolandırıcılığı.
Piramit ŞemaSonradan katılanların ödediği parayla önceki katılanlara dağıtım yapan dolandırıcılık. TKHK m.80 yasaklı.
R
TMK m.605: Mirasçının mirası reddetmesi. Borçlu mirastan kurtulma için. 3 ay süre.
RehinBorç teminatı olarak gösterilen mal üzerinde alacaklıya öncelik hakkı. Taşınır rehin, ipotek (taşınmaz).
Romance ScamSosyal medya/dating uygulamalarında duygusal bağ kurarak para çekme dolandırıcılığı.
RücuTBK m.596 vd.: Borç ödeyen kişinin asıl borçluya geri ödeme talep etmesi. Sigortacı, kefil rücu eder.
S
TBK m.77: Hukuki sebep olmadan başkasının zararına zenginleşmenin iadesi.
SGK5510 sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu. Sigortalılık türleri: 4-A (işçi), 4-B (Bağ-Kur), 4-C (memur).
SGK Kanunu (5510 SK)5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (2006). Türk sosyal güvenlik sisteminin temeli. Sigortalı...
SIM SwapOperatörden numara devri yaptırarak mağdurun SMS doğrulama kodlarını ele geçirme.
Sigorta Tahkim Komisyonu (STK)Sigorta uyuşmazlıklarında hızlı, ucuz çözüm. 5.000 TL altı masrafsız.
SİT Alanı2863 SK: Arkeolojik, doğal, kentsel, tarihi sit alanları. Yapılaşma sınırlıdır.
SMKBkz. SMK detaylı tanım — 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu.
SMK (Sınai Mülkiyet Kanunu - 6769 SK)6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (2017). Marka, patent, faydalı model, tasarım ve coğrafi işaretleri tek çatı altında d...
SPKSermaye Piyasası Kurulu. Sermaye piyasalarını düzenleyen kamu kurumu.
SPK Kanunu (6362 SK - Sermaye Piyasası)6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (2012). Sermaye piyasalarını ve SPK'nın yetkilerini düzenler. Önemli düzenlemeler: h...
SPK LisansıSermaye Piyasası Kurulu tarafından verilen, finansal hizmet sunmak için zorunlu lisans.
Sükna (Oturma Hakkı)TMK m.823: Bir taşınmazda oturmaya yetki veren ayni hak. Şahsa bağlı, devredilemez.
T
TTK m.12: Bir ticari işletmeyi kendi adına işleten kişi. Basiretli iş adamı standardı uygulanır.
TahkimUyuşmazlığın mahkeme yerine hakem heyeti tarafından çözülmesi. ICC, LCIA gibi uluslararası merkezler.
TahliyeTBK m.352 + İİK m.269: Kiracının kira sözleşmesinin sona ermesi sonrası konutu boşaltması.
Tahliye TaahhüdüTBK m.352: Kiracının belirli tarihte konutu boşaltacağına ilişkin yazılı taahhüt.
TaksirTCK m.22: Dikkatsizlik ve özensizlikle suç işleme. Bilinçli taksir ek artırım.
Tam Yargı DavasıİYUK m.13: İdarenin işlem/eyleminden zarar gören kişinin tazminat davası.
TanıkOlayı bilen ve ifade veren kişi. CMK m.43-58: yemin, çapraz sorgu, gizli tanık (m.58).
TARSİMTarım Sigortaları Havuzu. Devlet destekli çiftçi sigortası.
TazminatBir zararın tazmini için ödenen para. Maddi (somut zarar) + manevi (acı/üzüntü).
TBK (Türk Borçlar Kanunu - 6098 SK)6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (2011, yürürlük 2012). Sözleşmeler, haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme borç kaynakların...
TC Anayasası (1982)1982 Anayasası, Türkiye Cumhuriyeti'nin temel kanunu. 177 madde + geçici maddeler + başlangıç. Temel haklar (m.12-74): k...
TCK (5237 SK)Bkz. TCK detaylı tanım. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (2004) — Türk ceza hukukunun temel kanunu.
TCK (Türk Ceza Kanunu - 5237 SK)5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (2004, yürürlük 2005). Türk ceza hukukunun temel kanunu. Genel hükümler (kısım 1: kanunilik...
Tedbir NafakasıBoşanma davası süresince eş ve çocuk için geçici nafaka.
TemerrütTBK m.117: Borçlu vade tarihinde edimi yerine getirmezse temerrüde düşer. Faiz başlar.
TemyizYargıtay tarafından BAM kararının hukuki incelemesi. 15 gün süre.
TenkisTMK m.560: Mahfuz hisseyi aşan tasarrufların iptali davası. 1 yıl/10 yıl.
Tıbbi SırHekim/sağlık personelinin hasta hakkında öğrendiği bilgileri saklama yükümlülüğü. TCK m.258.
TKHK (6502 SK)Bkz. TKHK detaylı tanım. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (2013).
TKHK (Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun - 6502 SK)6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (2013). Tüketicilerin korunması için temel kanun. Önemli düzenlemeler: ...
TMK (Türk Medeni Kanunu - 4721 SK)4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (2001, yürürlük 2002). Türk özel hukukunun temel kanunu. Beş kitap: (1) Kişiler hukuku (g...
TRABİS.tr alan adlarına ilişkin uyuşmazlık çözüm sistemi.
TTK (Türk Ticaret Kanunu - 6102 SK)6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (2011, yürürlük 2012). Türk ticari hukukunun anayasası. Beş kitap halinde: (1) Ticari iş...
TVK (5901 SK - Türk Vatandaşlığı Kanunu)5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu (2009). Türk vatandaşlığının kazanılması, kaybedilmesi. Kazanma yolları: m.7 (doğum...
U
V
TMK m.531-549: Mirasbırakanın ölümünden sonra geçerli olacak son irade beyanı. El yazısı, resmi, sözlü türleri.
VekaletnameTBK m.40 vd.: Bir kişinin başkası adına işlem yapma yetkisini gösteren belge. Bazı işlemler için noter şart.
VelayetTMK m.335: Çocuğun bakım, gözetim ve eğitimini sağlama hakkı/yükümlülüğü. Boşanmada karara bağlanır.
VERBİSVeri Sorumluları Sicili. KVKK kapsamında belirli şirketler için zorunlu kayıt.
VesayetTMK m.405-409: Akıl hastası, savurgan, alkol/uyuşturucu bağımlısı kişiler için hukuki koruma.
VUK (Vergi Usul Kanunu - 213 SK)213 sayılı Vergi Usul Kanunu (1961). Türk vergi sisteminin usul kanunu. Mükelleflik, beyanname, defter tutma, fatura, ir...
Y
TCK m.148: Cebir/tehditle başkasının malını alma. 6-15 yıl hapis.
Yapı Kayıt Belgesi7143 sayılı Kanun: İmar barışı kapsamında verilen kayıt belgesi.
YargıtayGenel mahkemelerin temyiz mercii. Hukuk ve Ceza Daireleri.
Yasal FaizSözleşmede belirlenmemişse uygulanan faiz. Yıllık güncel.
YEKDEMYenilenebilir Enerji Destekleme Mekanizması. USD bazlı sabit fiyat alım garantisi.
Yıldırım Suçu (Stalking)TCK m.123/A (2022): Israrlı takip suçu. 6 ay - 2 yıl hapis.
YUKK (6458 SK - Yabancılar ve Uluslararası Koruma)6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (2013). Yabancıların Türkiye'de kalışı + mülteci/koruma rejimi. Otu...
Yürütmeyi DurdurmaİYUK m.27: İdari işleminin yargılama süresince geçici olarak durdurulması.