Edinilmiş mallara katılma rejimi (TMK m.218 vd.), 1 Ocak 2002'den sonra evlenenlerin yasal mal rejimidir. Boşanma veya rejimin sona ermesinde katkı payı, değer artış payı ve katılma alacağı hesapları kritik önem taşır.
Hukuki Çerçeve
- TMK m.227 — Değer artış payı: Eşin diğerine ait kişisel veya edinilmiş bir malın iktisabına, iyileştirilmesine veya korunmasına katkıda bulunması.
- TMK m.231 — Edinilmiş malların değeri: Mal rejiminin sona erdiği anda mevcut olan edinilmiş malların eklenecek değerleriyle birlikte toplam değeri.
- TMK m.236 — Katılma alacağı: Her eşe diğerinin artık değerinin yarısı oranında alacak hakkı.
Katkı Payı Hesabı
Katkı payı, eşin diğer eşin malına yaptığı parasal/işgücü katkısıdır. Hesaplama:
- Katkı tutarı / İlk değer = Katkı oranı.
- Mevcut değer × Katkı oranı = Değer artış payı.
Yargıtay 8. HD — Yerleşik Yaklaşım
8. HD, katkı payı hesabında "katkının yapıldığı tarihteki değer" ile "talep tarihindeki değer" arasındaki orantının korunmasını, malın değer artışından eşe pay verilmesini, salt ödeme tutarına bağlı kalınmamasını yerleşik şekilde benimser.
Uygulama Örneği
Eş A, eş B'nin satın aldığı eve 200.000 TL katkıda bulunmuştur. Evin satın alma tarihindeki değeri 1.000.000 TL, talep tarihindeki değeri 5.000.000 TL'dir.
- Katkı oranı: 200.000 / 1.000.000 = %20.
- Talep tarihindeki katkı: 5.000.000 × %20 = 1.000.000 TL.
İspat Yükümlülüğü
- Katkıyı iddia eden eş ispat eder.
- Banka transferleri, dekontlar, çek, senet.
- Tanık beyanı (yardımcı delil).
- İşgücü katkısı için emek değer hesabı.
Pratik Hususlar
- Mal rejimi sözleşmesi (yoksa yasal rejim).
- Katkıların tarihli belgelenmesi.
- Bilirkişi raporu (gayrimenkul değer tespiti).
- Zamanaşımı: TMK m.178 — 1 yıl.
Mal rejimi tasfiyesi karmaşık hesap içerir. Aile hukuku avukatı önerilir.