TCK m.158/1-f en sık karşılaşılan siber suç; sahte borsa, oltalama, kart dolandırıcılığı, fake e-ticaret. Ceza 3-10 yıl + adli para + tazminat.
Suçun unsurları
- Hile ile aldatma.
- Kazanç sağlama veya zarar vermeyi amaçlama.
- Bilişim sistemi araç olarak kullanılması (158/1-f nitelikli hâl).
Cezalar
- Temel m.158: 3-10 yıl + adli para 5.000 günü kadar.
- (1-f) Bilişim sistemi: 3-10 yıl.
- (1-c) Kamu kurumu: 3-10 yıl.
- Mağdur sayısı / miktar — ağırlaştırıcı.
Yaygın senaryolar
- Sahte borsa: Yatırım için para alıp kaçma; mağdur sayısı yüksek.
- Oltalama (phishing): Bankacılık şifre tuzak.
- Kart dolandırıcılığı: Kart bilgisi ile alışveriş.
- Fake e-ticaret: Ürün göndermeyen platform.
- Romantik dolandırıcılık: Tinder/Telegram tanışma.
Savunma stratejileri
- Kasıt yokluğu (ticari kötü gidişat).
- Aldatma unsuru yokluğu (riskleri açıklama).
- Mağdurun ihmali (KYC eksikliği).
- Bilişim aracılığıyla kalifiye etmeme (sözlü temas).
Mağdur stratejisi
- İlk 24 saat: banka chargeback + savcılık şikâyeti.
- İlk hafta: MASAK bildirim + adli bilişim.
- İlk ay: tanıma davası + ön ödeme + uzlaşma.
- Tahsilat: fail malvarlığı + sigorta + 5651 erişim engeli.
Sıkça sorulan sorular
Sahte borsada para kaybettim, hangi hukuki yol?
(a) Cumhuriyet Savcılığı şikâyeti TCK 158/1-f, (b) MASAK bildirim, (c) banka chargeback, (d) on-chain forensics, (e) tanıma + tazminat davası. Süre 6-24 ay.
Sanık olarak avukat olduğum durumda ne savunma?
Detaylı dosya incelemesi: bilişim aracılığıyla unsuru var mı? Kasıt belge ile ispatlandı mı? Mağdur ihmali ne ölçüde? CMK 134 dijital deliller usule uygun mu? Adli bilişim raporu eksiklikleri.
Ceza alt sınır için ne yapılır?
Pişmanlık + kısmi geri ödeme + iyi hâl + temiz sicil + uzlaşma — bireysel hâl ortamlama ile alt sınır + erteleme şansı.
Yurt dışında kaçan fail nasıl ele geçirilir?
İnterpol kırmızı bülten + Avrupa İade Sözleşmesi + Bölgesel iade anlaşmaları (Türk-Alman vs). Süre 6-36 ay; başarı şansı kaçtığı ülkeye bağlı.
Mağdur sayısı 50+; toplu şikâyet mümkün mü?
Evet, savcılık aynı dosya altında birleştiriyor. Mağdur kayıt formu (web) ile veri toplama + ortak avukatlık önerilir. Toplu dava (HMK m.59) yan yola.
İlgili mevzuat
- TCK m.243-245 — Bilişim suçları temel maddeleri.
- TCK m.158/1-f — Nitelikli dolandırıcılık (bilişim aracı).
- CMK m.134 — Dijital delil arama.
- 5651 SK — Erişim engeli ve içerik kaldırma.
- Budapeşte Siber Suç Sözleşmesi — Türkiye taraf; uluslararası işbirliği.