Kefalet sözleşmesi, üçüncü kişinin (kefil) borçlunun borcundan dolayı alacaklıya karşı şahsen sorumluluk üstlenmesidir. TBK m.581-603'te düzenlenir.
Kefaletin Geçerlilik Şartları
- Yazılı şekil zorunluluğu (TBK m.583)
- Kefilin sorumlu olduğu belirli bir miktarın yazılı olarak belirlenmesi
- Kefalet tarihinin yazılması
- Müteselsil kefalet vs. adi kefalet ayrımının açıkça belirtilmesi
- Tüm bu unsurların kefilin el yazısıyla yazılması
- Eş rızası (evli ise, TBK m.584)
Eş Rızası (TBK m.584)
Evli kefilin verdiği kefaletin geçerliliği için, kefalet tarihinden önce veya en geç kefalet anında eşinin yazılı rızası şarttır. Eşin rızası alınmadan yapılan kefalet kesin hükümsüzdür.
İstisna: Mesleki faaliyetle ilgili olarak yapılan kefaletler (örn. tacir kefaleti).
Adi Kefalet vs. Müteselsil Kefalet
Adi Kefalet
Alacaklı önce asıl borçluyu takip etmek zorundadır. Borçludan tahsil edemediği kısım için kefile başvurabilir (tartışma def'i).
Müteselsil Kefalet
Alacaklı doğrudan kefile başvurabilir. Bankalar genellikle müteselsil kefalet alır.
Kefilin Hakları
- Asıl borçlunun def'ileri
- Tartışma def'i (adi kefalette)
- Bölme def'i (birden fazla kefilde)
- Rücü hakkı (ödediğini borçludan geri alma)
Kefaletin Sona Ermesi
- Asıl borcun sona ermesi
- 10 yıllık üst süre (TBK m.598) — gerçek kişi kefil
- Kefilin ölümü (mirasçılar yalnızca terekenin değerinde sorumlu)
- Asıl borçluya verilen ek süre kefile bildirilmediyse (TBK m.594)
Yargıtay HGK Yaklaşımı
Yargıtay HGK, eş rızası alınmadan verilen kefaletin "mutlak butlan" ile sakat olduğunu, alacaklının iyi niyetli olmasının da bunu değiştirmediğini istikrarlı şekilde benimsemektedir.
Kefalet sözleşmeleri yüksek risk içerir; borçlar hukuku avukatı ile metni inceletip sınırlandırmanız önerilir.