Türkiye, 2053 net sıfır hedefi kapsamında kömür santrallerini kademeli olarak kapatma sürecindedir.
Mevcut Durum
- Türkiye elektrik üretimi: ~%30 kömür
- ~%40 doğal gaz
- ~%30 yenilenebilir + nükleer
2053 Hedefi
- Net sıfır karbon
- Kömür santrallerin kapatılması
- Yenilenebilir enerji ağırlıklı sistem
- Nükleer enerjinin payı (Akkuyu)
Kömür Santrallerin Sorunları
- CO2 emisyonu (en yüksek)
- Hava kirliliği (PM2.5, SO2, NOx)
- Su tüketimi
- Kül atığı
- Madencilik etkisi
Doğal Gaz Geçişi
- Daha düşük CO2 emisyonu
- Esnek üretim (yenilenebilir destek)
- İthalat bağımlılığı (Rusya, Azerbaycan, İran)
- Geçici çözüm (2030-2040 arası)
Yenilenebilir Hedef
- 2035: %50+ yenilenebilir
- 2050: %80+
- GES, RES, jeotermal, hidroelektrik
- Yatırımlar artıyor
Çalışan Geçişi (Just Transition)
- Kömür madencisi/santral işçisi yeniden eğitim
- Bölgesel ekonomik destek
- Sosyal güvence
- Avrupa'da "Just Transition Fund" modeli
AB CBAM Etkisi
- 2026 sonrası AB ihracatı için karbon vergisi
- Demir-çelik gibi sektörler etkilenir
- Türk üreticileri için ek maliyet
- Karbon yoğun üretim cazibesini kaybediyor
Anayasa Mahkemesi/Danıştay
AYM ve Danıştay, çevre koruma davalarında "sürdürülebilirlik" ve "gelecek nesil hakkı" ilkelerine vurgu yapmakta, kömür santralleri davalarında çevre lehine kararlar artmaktadır.
Enerji ve çevre hukuku avukatı önerilir.