Menfi tespit davası, kişinin borçlu olmadığının mahkemece tespit edilmesi davasıdır. İİK m.72.

Hangi Hâllerde?

  • İcra takibi başlatılmış ama borç yoksa
  • Senet sahte/üzerinde değişiklik
  • Borç ödenmiş ama makbuz alınmamış
  • Senet yenilenmiş ama eski takibe devam

Süreç

  1. Asliye hukuk mahkemesi (genel görev)
  2. İhtiyati tedbir talep et — takip durur
  3. Bilirkişi, tanık, belge incelemesi
  4. Karar

İhtiyati Tedbir

Davacı, takip durması için teminat (genelde alacak tutarının %15'i) yatırır. Aksi takdirde takip devam eder, haciz işler.

Davayı Kazanma

  • Takip iptal
  • Yapılan haciz kaldırılır
  • Alacaklı %20 inkâr tazminatı öder
  • Davacı maddi-manevi zarar talep edebilir

Süre

  • Takip kesinleşmeden açılırsa: menfi tespit
  • Para ödendi → istirdat davası (1 yıl)

Yargıtay 19. HD

19. HD, menfi tespit davasında "borçlunun borcu olmadığını ispatlaması" esas olduğunu, ancak alacaklı "alacaklı olduğunu ispat" külfeti taşırsa davanın menfi tespit yerine tahsil davası niteliğinde değerlendirileceğini benimsemektedir.

İcra hukuku avukatı önerilir.