Türk Medeni Kanunu, farklı amaçlarla 4 ayrı nafaka türü öngörmüştür.
1. Tedbir Nafakası (TMK m.169)
Boşanma davası süresince eş ve müşterek çocuklar için hâkim tarafından resen belirlenir. Davanın açılmasıyla başlar, kararın kesinleşmesine kadar sürer.
2. İştirak Nafakası (TMK m.182)
Boşanma sonrası velayeti kendisinde olmayan eşin, çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine katkısıdır. Çocuk 18 yaşını dolduruncaya, eğitim devam ediyorsa üniversite bitimine kadar sürer.
3. Yoksulluk Nafakası (TMK m.175)
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafa, kusuru daha ağır olmamak şartıyla, mali gücü oranında, süresiz ödenir. 2018 sonrası TBMM'ye sunulan değişiklik tartışmaları sürmektedir.
4. Yardım Nafakası (TMK m.364)
Yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek üst-altsoy ve kardeşler için talep edilebilir. Boşanmadan bağımsızdır.
Hesaplama Kriterleri
- Yükümlünün geliri ve mali gücü
- Lehtarın ihtiyacı
- Ortak yaşam standardı
- Çocuğun yaş ve eğitim ihtiyacı
Uyarlama Davası (TMK m.176/4)
Şartlar değişirse (gelir artışı/azalışı, ihtiyaç değişimi) nafakanın artırılması/azaltılması davası açılabilir.
Yargıtay 3. HD Yaklaşımı
Yargıtay 3. HD, yoksulluk nafakasının "yoksulluk" kavramının somut yaşam giderleri (kira, gıda, ulaşım, sağlık) üzerinden değerlendirileceğini, asgari ücret altı gelirin yoksulluk karinesi sayılabileceğini istikrarlı şekilde vurgulamaktadır.
Görevli Mahkeme
Aile Mahkemesi, davacının veya davalının yerleşim yeri.
Nafaka davaları için aile hukuku avukatı desteği önerilir.