Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra hüküm doğurmak üzere yaptığı tek taraflı ölüme bağlı tasarruftur. TMK m.531-559'da üç türü düzenlenmiştir.

Vasiyetname Türleri

1. Resmi Vasiyetname (TMK m.532-537)

  • Düzenleyen: Sulh hâkimi, noter veya kanunen yetkili memur
  • Tanık: 2 tanık huzurunda
  • Şekil: Yazılı, vasiyetçinin imzası
  • En güvenli ve geçerliliği en sağlam vasiyet türüdür

2. El Yazılı Vasiyetname (TMK m.538)

  • Tamamen vasiyetçinin el yazısıyla
  • Tarih (yıl/ay/gün) ve imza bulunmalı
  • Tanık gerekmez
  • Sonradan değiştirilirse yine el yazısıyla yapılmalıdır

3. Sözlü Vasiyetname (TMK m.539-541)

Olağanüstü durumlarda (yakın ölüm tehlikesi, ulaşım kesintisi, hastalık, savaş) yapılır. 2 tanığa sözlü olarak vasiyet edilir; tanıklar derhal yazıya geçirip mahkemeye iletmelidir. 1 ay içinde olağan duruma dönülürse vasiyet hükümsüz olur.

Vasiyetnamenin Açılması (TMK m.596-597)

Vasiyetname, ölümden sonra sulh hukuk mahkemesine tevdi edilir. Mahkeme, mirasçıları ve ilgili olabilecek kişileri çağırarak vasiyetnameyi açar ve okur. Tutanak düzenlenir.

İptal Sebepleri (TMK m.557)

  • Ehliyetsizlik: Vasiyetçinin ayırt etme gücünün bulunmaması
  • İrade fesadı: Hata, hile, ikrah, tehdit (TMK m.504)
  • Şekle aykırılık: Resmi vasiyette tanık eksikliği, el yazılıda imza/tarih eksikliği vb.
  • Hukuka veya ahlaka aykırılık: Suç işlemeye yönlendiren, kamu düzenine aykırı tasarruflar

İptal Davası Süresi (TMK m.559)

  • 1 yıl: Davacının iptal sebebini öğrenmesinden itibaren
  • 10 yıl: Vasiyetnamenin açılmasından itibaren (iyi niyetle hareket eden kişiler arasında 20 yıl)

Yargıtay 3. HD ve HGK Yaklaşımı

Yargıtay HGK, vasiyetname düzenlenirken vasiyetçinin "ayırt etme gücüne sahip olduğunu" ispat yükünün, vasiyet lehine olan kişide olduğunu, tıbbi rapor (özellikle Alzheimer, demans gibi durumlarda) belirleyici delil olduğunu vurgulamaktadır.
3. HD, el yazılı vasiyette tarihin tam olmaması (sadece "Mart 2024" yazılmış) hâlinde dahi, başka delillerle gerçek tarih ispat edilebiliyorsa vasiyetnamenin geçerli sayılabileceğini benimsemektedir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Vasiyetname süreçleri iyi planlama gerektirir; miras hukuku uzmanı ile düzenleme/iptal sürecinizi yönetmeniz önerilir.