Sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte hakaret, iftira ve tehdit suçları büyük oranda dijital platformlara taşınmıştır. Bu içerikler hem ceza hem de tazminat sorumluluğu doğurur.

1. Hakaret Suçu (TCK m.125)

"Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişiye 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir."

Nitelikli Hâller

  • Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı: Üst sınır 1 yıldan az olamaz
  • Aleni olarak (sosyal medyada): Ceza 1/6 oranında artırılır
  • Basın ve yayın yoluyla: Aynı şekilde artırılır

Şikâyete Bağlılık

Hakaret suçu kural olarak şikâyete bağlıdır. Mağdur, fiili ve faili öğrenmesinden itibaren 6 ay içinde şikâyetçi olmalıdır (TCK m.73). Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlendiğinde resen kovuşturulur.

2. İftira Suçu (TCK m.267)

Yetkili makamlara ihbarda bulunarak veya basın ve yayın yoluyla, işlemediğini bildiği hâlde, hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari yaptırım uygulanmasını sağlamak için bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat eden kişiye 1-4 yıl hapis.

Sosyal medya iftiraları doğrudan TCK m.125 kapsamında değerlendirilir; TCK m.267 daha çok kolluğa/savcılığa yapılan asılsız ihbarlardır.

3. Tehdit Suçu (TCK m.106)

"Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişiye 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası verilir."

Sosyal medyada gönderilen DM (Direct Message) yoluyla yapılan tehditler bu kapsamda değerlendirilir.

Delil Toplama Süreci

Mağdurun Yapması Gerekenler

  1. Ekran görüntüsü (URL, tarih, kullanıcı adı görünür olacak şekilde)
  2. Noter tespiti (Web Sayfası Tespit Tutanağı) — delilin sonradan silinmesini engellemek için
  3. Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusu
  4. Aynı zamanda 5651/m.9 kapsamında erişim engelleme talebi sulh ceza hakimliğine

Anonim Hesap Tespiti

Anonim hesaplarda dahi, savcılık BTK aracılığıyla IP adresi sorgusu ve operatörden kullanıcı bilgisi talebi yapabilir. Twitter / Meta / TikTok gibi platformlardan resmi yargı yardımı (MLAT) yoluyla bilgi istenir.

Yargıtay 4. ve 18. Ceza Dairesi Yaklaşımı

Yargıtay 4. Ceza Dairesi yerleşik kararlarında, "akıllı tahmin" niteliğindeki ekran görüntülerinin sadece bir delil olduğunu, BTK loglarıyla teyit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Tek başına ekran görüntüsü mahkûmiyet için yeterli değildir.
18. Ceza Dairesi, sosyal medyadaki hakaretin "alenen" işlenmiş sayılması için içeriğin herkes tarafından erişilebilir olması gerektiğini, kapalı gruplarda yapılan paylaşımların farklı değerlendirileceğini vurgulamaktadır.

Tazminat Davaları

Ceza davasıyla paralel olarak maddi-manevi tazminat davası açılabilir (TBK m.49 ve devamı). Tazminat tutarı, eylemin yaygınlığı, mağdurun konumu ve ihlâlin ağırlığına göre belirlenir.

Görevli Mahkeme

Sosyal medya hakaret/iftira/tehdit dosyaları, hızlı delil toplama ve teknik takip gerektirir; internet hukuku alanında deneyimli avukat desteği almanız etkin sonuç için kritiktir.